Meten is weten

Foto debietmeter

Iedereen kent de cliché “Meten is weten”. Dit geldt ook voor meten aan het watersysteem of de (afval)waterketen. Bijvoorbeeld om te weten of de riolering goed functioneert, of om inzicht te krijgen in de doelmatigheid van beleids- en beheerinspanningen. Het is risicovol om investeringsbesluiten alleen op modelberekeningen te baseren. Meten en monitoren geeft inzicht in het werkelijke systeemgedrag.

Nog een cliché

Een ander cliché dat opgaat bij meten is "bezint eer ge begint". U moet de juiste metingen verrichten, op de juiste plaats en tijdstip om de benodigde gegevens te vergaren. En de meetgegevens moeten geanalyseerd worden om de informatie te verkrijgen die u nodig heeft. En dit alles moet gebeuren tegen minimale kosten. Deze website geeft aanknopingspunten voor een goede aanpak.

Stapsgewijs

Om tot bruikbare resultaten te komen is een gedegen aanpak nodig. Inmiddels zijn de stappen voor implementatie van een meetsysteem redelijk bekend (zie ook het stappenplan op deze website). Begin altijd bij uw informatiebehoeften: Welke informatie heeft u nodig om het water- of rioleringsbeheer te verbeteren? Hieruit destilleert u de meetdoelen. Pas dan volgt de meetopzet, een go/no go beslissing en het ontwerp. Deze beginstappen zijn belangrijk om uiteindelijk de meetgegevens en informatie te verkrijgen die u nodig heeft.

Eindeloos veel toepassingen

Mede door de snelle ICT-ontwikkeling is heel veel mogelijk geworden. Technisch kan bijna alles (als kosten geen rol spelen). Uiteindelijk gaat het erom dat u met meten en monitoren uw waterbeheertaken beter kunt uitvoeren. Met meten en monitoren kunt u:

  • basisgegevens controleren, bijvoorbeeld om de betrouwbaarheid van modellen te vergroten,
  • nagaan hoe constructies in de praktijk werken en zonodig het operationeel beheer hierop afstemmen,
  • snel storingen signaleren, alsmede risicovolle situaties (hoog water),
  • informatie vergaren om weloverwogen keuzes te maken, zoals investeringsbeslissingen,
  • nagaan of uitgevoerde maatregelen het beoogde effect hebben (evaluatie),
  • gebeurtenissen reconstrueren, bijvoorbeeld om na te gaan of er sprake is van overmacht of aansprakelijkheid,
  • informatie vergaren voor collega-waterbeheerders, bewoners, bedrijven en onderzoeksinstellingen,
  • onderzoeken of er meer optimalisatiemogelijkheden zijn,
  • gegevens verzamelen als indicator voor prestaties,
  • personeel betrokken houden en risico's op fouten verminderen.

Laaghangend fruit

De praktijk leert dat na de implementatie van een meetsysteem de beheerder opeens allerlei merkwaardigheden op het spoor komt. Dat kan een gemaal zijn dat om de paar minuten aanslaat, een continue lozing waar niemand wat van weet, of een bergbezinkbassin dat al maanden vol water staat. Dat zijn vaak de eerste vruchten van een meetsysteem: het daadwerkelijke functioneren in de praktijk verbeteren.

"Vruchten" plukken

Veel gemeenten en waterschappen hebben in de afgelopen jaren een meetsysteem gerealiseerd. Nu breekt de gebruiksfase aan, waarbij het systeem haar “vruchten” moet afwerpen. De ruwe data moet worden omgezet in nuttige informatie, die de basis is voor goede keuzes en verdere verbetering van het water-/rioleringssysteem. Het testen, gegevens valideren, analyseren en rapporteren vergt een tactische aanpak, inzet en natuurlijk wat enthousiasme.